นพ.พนิตย์ จิวะนันทประวัติ

คุยกับหมอสูติวันนี้ขอเอาคำถามของคุณแม่ท่านหนึ่งมาคุยกัน คำถามนั้นมีอยู่ว่า ริดสีดวงทวารมีผลต่อการตั้งครรภ์และการคลอดไหม ? นั่นเป็นคำถามและผมเข้าใจว่าคุณๆ ทุกคนคงจะรู้จักริดสีดวงทวารนะครับ คำถามดังกล่าวที่มีว่าริดสีดวงทวารจะมีผลต่อการตั้งครรภ์หรือการคลอด หรือเปล่านั้น ตอบได้ง่ายๆ ว่า "เปล่า" ริดสีดวงทวาร ไม่ได้มีผลแต่อย่างไรต่อการตั้งครรภ์ ยกเว้นแต่ว่ามันจะมีผลต่อจิตใจของผู้เป็นแม่มากกว่า คือทำให้เกิดรำคาญและยังเป็นกังวล ยิ่งวันไหนริดสีดวงทวารมันทำท่าอาละวาด มีเลือดไหลออกมาแดงฉาน หรือทำให้เจ็บดวงทวารจนแทบไม่อยากจะก้นนั่ง นั่นแหละเป็นผลจากริดสีดวงทวาร ซึ่งจะมีผลต่อการตั้งครรภ์ในทางอ้อมเสียมากกว่า แต่ผมเข้าใจในคำถามของคุณแม่ท่านนั้นว่า มันจะทำให้เกิดอันตราย ต่อการตั้งครรภ์หรือต่อคุณลูกที่อยู่ในครรภ์หรือเปล่า เมื่อเปล่าเป็นอะไรกับคุณลูกผมก็เชื่อว่าคุณแม่ท่านนั้นก็คงจะหมดข้อสงสัย และสามารถอดทนต่อการแทรกซ้อนของริดสีดวงทวารต่อไปได้จนกระทั่งคลอด ทีนี้ก็มาถึงคำถามอีกอันหนึ่งเกี่ยวกับริดสีดวงทวารที่ว่า มันจะมีผลอะไรต่อการคลอดหรือไม่ ? ครับ ถ้าหากคลอดทางช่องคลอดมันก็พอจะมีผลบ้างเล็กน้อย ถ้าหากริดสีดวงมันอยู่ในขั้นมาก คำว่า มีผลนั้นมิได้หมายความว่า ริดสีดวงทวารมันจะทำให้คลอดยากหรือถึงกับต้องให้คลอด ด้วยการผ่าตัดคลอดหรอกนะครับ การคลอดสามารถดำเนินไปได้ตามปกติ แต่ที่ว่าริดสีดวง มีผลต่อการคลอด ก็คือ คุณหมอคงจะต้องเพิ่มความระมัดระวังตอนคลอด ให้มากขึ้น เพราะจะต้องมีการตัดฝีเย็บเพื่อให้เด็กสามารถผ่านช่องคลอด ออกมาได้อย่างสะดวกสบาย ไม่มีการฉีกขาดของช่องคลอดอย่างไร้ทิศทาง ทีนี้เมื่อริดสีดวงทวารมาเกะกะอยู่บ้าง มันก็เลยทำให้การตัดฝีเย็บออก จะต้องระวังกันมากขึ้น มันก็เพียงแค่นั้นนั่นแหละ หากจะว่าไปแล้ว ริดสีดวงทวารแทบจะไม่เป็นอุปสรรคอะไรเลยกับการตั้งครรภ์และการคลอด ซึ่งตามความเป็นจริงแล้วการตั้งครรภ์และการคลอดต่างหากละ ที่จะมีผลโดยตรงต่อริดสีดวงทวาร ในเมื่อเป็นที่ทราบว่า ริดสีดวงทวารแท้ที่จริงก็คือ การโป่งพองของหลอดเลือดดำบริเวณรูเปิดของทวาร เมื่อมีการตั้งครรภ์เกิดขึ้นมันก็จะเป็นเหตุให้ผนังหลอดเลือด มีการยืดหยุ่นกันได้ง่ายขึ้นประกอบกับแรงกดทับที่เกิดขึ้นจากมดลูก ที่เติบโตขึ้นตามอายุครรภ์บวกกับอุจจาระที่มากองกันที่ลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย เพื่อรอการขับถ่ายออกมาแต่เป็นเพราะการตั้งครรภ์ทำให้ท้องผูก ผลก็เลยเกิดขึ้นต่อหลอดเลือดดำบริเวณรูก้นอย่างหลีกหนีไม่พ้น จึงเห็นได้ว่าคุณๆ ที่ตั้งท้องส่วนมากแล้วจะหนีเรื่องริดสีดวงทวารไปไม่พ้น เหมือนกับจะเป็นของคู่กันยังไงยังงั้น ซื้อหนึ่งอย่างแถมอีกหนึ่งอย่าง อะไรทำนองนั้นแหละครับ ใครจะเป็นมากเป็นน้อยก็ขึ้นอยู่กับตัวใครตัวมัน อย่างไรก็ตาม หากเกิดริดสีดวงทวารกันตอนตั้งท้อง ทางแพทย์ก็คงจะไม่ทำอะไรมากหากมันมีอาการอาละวาดขึ้นมา ก็คงจะรักษากันตามอาการหรือรักษากันทางยา ยังไม่ถึงขั้น ทำการผ่าตัดกันเลยในตอน นั้นและคุณแม่ที่เกิดริดสีดวงทวารขึ้นมา ในตอนตั้งครรภ์ก็อย่าเพิ่งโวยวายอยากให้มันหายวันหายคืน ต้องทำใจและอดใจรอสักระยะหนึ่งเพราะหลังจากคุณคลอดไปแล้วนั้น ริดสีดวงทวารจะหดหายไปมากที่เดียว และเมื่อถึงตอนนั้นจะได้รู้กันอย่างแน่นอนว่าจะต้องทำอะไรกับเจ้าริดสีดวงทวาร ผู้ที่รบกวนรูทวารมาคลอดการตั้งครรภ์ว่าจะเก็บมันไว้หรือตัดมันทิ้งไป ให้รู้แล้วรู้รอด ซึ่งแพทย์ทางศัลยกรรมจะเป็นผู้ร่วมพิจารณากับคุณครับ

นพ.พนิตย์ จิวะนันทประวัติ