บทความเกี่ยวกับ คุมกำเนิด
คนเป็นคนที่ - 21837 [Date : 14 เม.ย. 2553 ]   
 
ขูดมดลูก กับการตั้งครรภ์ใหม่
 
วันที่ 14 เม.ย. 2553   โดย ผศ.ดร.นพ.ดิฐกานต์ บริบูรณ์หิรัญสาร
 
 
: ขูดมดลูก กับการตั้งครรภ์ใหม่
 

ขูดมดลูก กับการตั้งครรภ์ใหม่


”ขูดมดลูก” คำนี้เป็นคำหนึ่งซึ่งคุณผู้หญิงแทบทุกท่านไม่อยากได้ยินจากคุณหมอเลย ใครที่ไม่เคยประสบด้วยตนเองคงไม่ทราบหรอกครับว่า น่าตกใจและสามารถก่อให้เกิดความกังวล และความกลัวได้มากแค่ไหน...

และที่สำคัญส่วนใหญ่แล้วการตอบสนองครั้งแรก มักจะเป็นประโยคที่ว่า “เหรอคะ...ไม่ทำ ไม่ได้เหรอคะ” พร้อมกับสายตาที่อ้อนวอนบนใบหน้าที่บอกถึงความกังวลอย่างชัดเจน... ซึ่งเกือบทุกครั้งคำตอบจากคุณหมอก็มักจะเป็นทำนองว่า “ไม่ทำ ไม่ได้หรอกครับ” คุณหมอน่ะไม่ได้ใจร้ายใจดำอะไรหรอกครับ แต่จำเป็นต้องทำจริงๆ...

ปกติแล้วการขูดมดลูกนั้นเป็นหัตถการที่ทำกันบ่อยทีเดียว เกือบจะทุกวันก็ว่าได้... แต่ถึงจะทำบ่อยขนาดนั้น ก็จะทำในกรณีที่มีข้อบ่งชี้และมีความจำเป็นเท่านั้นครับ ซึ่งความจำเป็นอย่างหนึ่งที่พบได้บ่อยมากก็คือ การแท้งบุตร นั่นเองครับ ซึ่งหลายท่านอาจเคยได้รับทราบข้อมูลกันมาอยู่บ้างแล้วไม่มากก็น้อย หรือแม้กระทั่งอาจมีประสบการณ์กับตนเองหรือคนใกล้ชิดมาแล้วก็ได้ แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะต้องขูดมดลูกในการแท้งทุกรายนะครับ จะทำก็ต่อเมื่อการแท้งนั้นไม่สามารถแท้งออกมาหมดเองได้ และถ้าปล่อยทิ้งไว้อาจเกิดอันตรายได้ครับ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเรื่องการตกเลือด หรือเรื่องของการติดเชื้อ ซึ่งสามารถก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่รุนแรงตามมาได้อีกด้วย

ส่วนสาเหตุอื่นนอกจากเรื่องของการแท้งบุตร ที่จำเป็นต้องได้รับการขูดมดลูกนั้นก็ได้แก่ การมีเลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูก เป็นต้น ซึ่งการขูดมดลูกในกรณีนี้นั้น ถือว่าเป็นทั้งการรักษาและการตรวจวินิจฉัยไปพร้อมๆ กันเลยครับ โดยการขูดมดลูกจะช่วยให้เลือดที่ออกหยุดลงได้ และสามารถได้เนื้อเยื่อไปตรวจหาพยาธิเพื่อวินิจฉัยโรคอีกด้วย


  • ขูดมดลูก... เพื่อร่างกายที่แข็งแรงขึ้น

หลายท่านคงสงสัยกันอยู่เหมือนกันใช่ไหมครับว่า การขูดมดลูกนั้นเขาทำกันอย่างไร และอีกปัญหาหนึ่งที่เกือบทุกท่านเป็นกังวลก็คือ จะเจ็บมากน้อยแค่ไหน.. จะค่อยๆ พยายามอธิบายให้เข้าใจโดยไม่ให้หวาดเสียวมากเกินไปนะครับ

ก่อนอื่นเลยคงต้องบอกว่าไม่ได้ทำกัน “สดๆ” แน่นอนครับ (ยกเว้นกรณีเร่งด่วนหรือฉุกเฉินจริงๆ) โดยทั่วไปคุณหมอจะฉีดยาให้เพื่อไม่ให้เจ็บ โดยอาจเป็นยาชาเฉพาะที่ หรือยาฉีดเข้าเส้นเลือดแก้ปวด หรือให้คุณหลับไประหว่างทำ หรือแม้กระทั่งบางรายอาจปรึกษาวิสัญญีแพทย์เพื่อให้ยาระงับความรู้สึกเลยก็ได้ ซึ่งก็แล้วแต่ความเหมาะสมในแต่ละกรณีไปครับ...หลังจากให้ยาดังกล่าวไปแล้วจึงจะค่อยขูดมดลูก

ขั้นตอนในการขูดมดลูกนั้นก็เริ่มจากการเตรียมพร้อมทำความสะอาดให้ดี และเตรียมเครื่องมือให้ครบถ้วน จากนั้นก็จะใช้เครื่องมือพิเศษสอดเข้าไปในโพรงมดลูก เพื่อขูดเอาเศษเนื้อเยื่อที่ตกค้างอยู่ภายในออกมา โดยคุณหมอจะสังเกตถึงความผิดปกติที่อาจมีอยู่ภายในไปด้วย ในกรณีที่ปากมดลูกยังปิดอยู่นั้น คุณหมออาจให้ยาเพื่อช่วยให้ปากมดลูกนุ่มและเปิดเสียก่อน หรือบางรายอาจใช้เครื่องมือพิเศษช่วยขยายปากมดลูก เพื่อให้ทำได้ง่ายขึ้นครับ

ในการขูดมดลูกนั้น จะต้องขูดรอบๆ โพรงมดลูกก่อนเพื่อไม่ให้มีอะไรหลงเหลืออยู่ภายใน พอคิดว่าหมดเรียบร้อยดีแล้ว ก็จะตรวจเช็กให้เรียบร้อยอีกครั้งว่าไม่มีความผิดปกติอะไรเกิดขึ้น เพียงแค่นั้นก็เสร็จแล้วครับ ถ้าจะให้เปรียบเทียบก็เหมือนกับเวลาเราเอาช้อนค่อยๆ ขูดเนื้อมะพร้าวจากกะลามะพร้าว เวลาจะเอาเนื้อมารับประทานนั่นเองครับ...

ขั้นตอนการขูดมดลูกทั้งหมดนั้น คุณหมอจะทำด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่ง ทั้งในเรื่องความสะอาด ปลอดเชื้อ ความนุ่มนวลในการทำ รวมทั้งการป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนครับ ระยะเวลาในการทำเฉลี่ยแล้วก็ประมาณสัก 10-15 นาทีเท่านั้นเอง แล้วแต่ความยากง่ายของผู้ป่วยแต่ละรายครับ หวังว่าที่หมอเล่ามาคร่าวๆ นี้ คงจะทำให้เข้าใจมากขึ้นนะครับ เอ...หรือยิ่งกลัวหนักกว่าเก่าก็ไม่รู้...


  • ที่รักจ๋า... ถึงขูดมดลูกแล้ว แต่ก็มีลูกอีกได้นะ

ประเด็นนี้เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่หลายๆ ท่านกังวลอยู่มาก โดยเฉพาะคุณแม่ที่ต้องได้รับการขูดมดลูกเนื่องจากแท้งบุตรครับ โดยทั่วไปก็คงทราบกันดีอยู่แล้วว่าการตั้งครรภ์เกิดขึ้นในมดลูก ทีนี้เมื่อโดนขูดภายในมดลูกไปแล้ว ก็เลยอดกังวลไม่ได้ว่าจะตั้งครรภ์ได้อีกหรือไม่ ขอตอบเลยนะครับว่า ไม่ว่าคุณจะโดนขูดมดลูกจากสาเหตุใดๆ ก็ตามสามารถตั้งครรภ์ได้ตามปกติครับ คงจะสบายใจขึ้นมาบ้างแล้วนะครับ แต่อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้นอยู่บ้างเหมือนกัน เช่น ถ้าคุณทั้งคู่มีปัญหามีบุตรยากอยู่แล้ว เป็นต้น ซึ่งในกรณีเช่นนี้ การจะตั้งครรภ์หรือไม่นั้นเป็นเพราะสาเหตุอื่นๆ มากกว่า ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการเคยขูดมดลูกแต่อย่างไร

ส่วนเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการขูดมดลูกโดยตรง ซึ่งจะมีผลกับการตั้งครรภ์ครั้งต่อๆ ก็มีอยู่เหมือนกันครับ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วปัจจัยดังกล่าวมักเกิดจากภาวะแทรกซ้อนของการขูดมดลูกนั่นเอง เช่น

  • ขูดมดลูกไม่หมด โดยเฉพาะในกรณีที่แท้งบุตรครับ ถ้าขูดมดลูกเอาเนื้อเยื่อภายในออกไม่หมด แน่นอนว่าคุณจะตั้งครรภ์ใหม่ไม่ได้ เพราะเหมือนมีเศษของเก่าค้างคาอยู่ภายในนั่นเอง ถ้าเกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้น คุณจะมีเลือดออกอยู่เรื่อยๆ ทั้งอาจมีอาการปวดท้องน้อยร่วมด้วย ซึ่งอาการที่ว่าอาจเป็นนานกว่า 2-3 สัปดาห์หลังแท้ง ซึ่งถ้าตรวจพบว่ายังมีบางส่วนของรก หรือทารกค้างอยู่ก็คงต้องจัดการเอาออกเสียให้หมดนั่นเองครับ

  • การติดเชื้อ เรื่องนี้สำคัญทีเดียวจะต้องเฝ้าระวังอย่างยิ่ง การติดเชื้ออาจเกิดตั้งแต่ก่อนขูดมดลูกก็ได้ เพราะเวลามีเลือดออกจากการแท้ง ปากมดลูกจะเปิด เป็นทางให้เชื้อโรคลุกลามเข้าไปในโพรงมดลูกได้ง่าย นอกจากนั้นในการขูดมดลูกถ้าไม่ได้ระมัดระวังในเรื่องความสะอาดและปลอดเชื้อให้ดีพอ ก็อาจเกิดการติดเชื้อหลังจากขูดมดลูกแล้วได้เช่นกันครับ...

    การติดเชื้อ ถ้าไม่รุนแรงก็คงไม่มีปัญหาอะไรมากนัก แต่ถ้าเป็นการติดเชื้อที่รุนแรง หรือมีการลุกลามมากขึ้น เช่น ลุกลามไปยังปีกมดลูก หรือภายในอุ้งเชิงกราน ก็อาจทำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรง ซึ่งอาจส่งผลให้ท่อนำไข่ตีบหรือตันไปได้หลังจากการรักษา ซึ่งเหตุนี้แหละครับที่อาจทำให้การตั้งครรภ์ครั้งหน้าเกิดได้ยาก หรือผิดปกติ กลายเป็นการตั้งครรภ์นอกมดลูกขึ้นมาได้ อาการที่สำคัญของการติดเชื้อคือมีไข้สูงครับ ส่วนการรักษาต้องให้ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม เพื่อกำจัดเชื้อดังกล่าว

  • อยากตั้งครรภ์อีกครั้ง เมื่อไหร่ดี

คุณแม่ที่เพิ่งแท้งบุตรไปมักจะถามคำถามนี้อยู่เสมอครับ แต่คงต้องขอบอกให้ใจเย็นๆ สักนิด แม้ว่าตามทฤษฎีคุณสามารถตั้งครรภ์ต่อได้ทันทีหลังแท้งบุตร แต่คุณหมอหลายๆ ท่านมักไม่แนะนำให้เริ่มตั้งครรภ์ใหม่ทันที มักให้เว้นระยะไว้ก่อนสักช่วงหนึ่ง ซึ่งอาจจะอย่างน้อย 2-3 เดือนขึ้นไป เพื่อให้ร่างกายได้หยุดพักผ่อน เตรียมตัวกันใหม่สักระยะหนึ่งก่อน รวมทั้งคุณแม่จะได้พักผ่อนให้เต็มที่ทั้งด้านร่างกายและจิตใจอีกด้วยครับ โดยระหว่างนั้นก็คงต้องเลือกวิธีคุมกำเนิดให้เหมาะสม แต่ถ้าเกิดตั้งครรภ์ใหม่ขึ้นมาติดๆ กันกับการแท้งบุตร ก็ไม่ได้มีอันตรายอะไรมากมายหรอกครับ ก็ควรรีบมาพบแพทย์เพื่อฝากครรภ์เหมือนปกติเท่านั้นเอง

ส่วนปัญหาที่ว่าจะแท้งซ้ำอีกหรือไม่ โดยทั่วไปแล้วมักจะไม่เกิดการแท้งซ้ำหรอกครับ แต่ก็พบได้บ้างว่าในบางรายเกิดการแท้งซ้ำขึ้นมาได้อีก ซึ่งถ้าเป็นอย่างนี้ก็คงต้องปรึกษากับคุณหมอที่ดูแลเพื่อหาสาเหตุ รวมทั้งเพื่อให้การรักษาที่เหมาะสมต่อไป


  • ภาวะขูดมดลูกรุนแรงเกินไป

เหตุการณ์นี้พบได้บ้างเหมือนกันแต่ไม่บ่อยนักครับ มักจะเกิดจากการกระทำโดยผู้ที่ขาดความรู้ความชำนาญเสียเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งถ้าบังเอิญมีการขูดมดลูกที่รุนแรงเกินไปนั้น อาจทำให้เกิดลักษณะคล้ายแผลหรือแผลเป็นขึ้นภายในโพรงมดลูก และปัญหาที่ตามมาคือ การเกิดพังผืดยึดติดกันภายในโพรงมดลูกนั่นเอง จะทำให้ตั้งครรภ์ยากหรือไม่ได้เลยก็ได้ การรักษาคือต้องไปเลาะพังผืดที่ว่านี้ออกเสียก่อนจึงจะตั้งครรภ์ได้ตามปกติต่อไป

เหตุการณ์ภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่กล่าวมานั้น พบได้ไม่บ่อยมากหรอกครับ ถ้าคุณได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ตามโรงพยาบาลต่างๆ ซึ่งในแต่ละสถานบริการจะมีการเฝ้าระวังและป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ อย่างเข้มงวด และถ้ามีปัญหาเกิดขึ้นก็สามารถให้การดูแลรักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงที ทำให้ไม่เกิดปัญหาเรื้อรังจนมีปัญหากับการตั้งครรภ์ในอนาคต

โดยสรุปแล้วจะเห็นว่า การขูดมดลูกนั้นไม่ได้น่ากลัวอย่างที่หลายๆ คนคิดหรือได้ยินได้ฟังกันมาหรอกครับ ที่สำคัญปัจจุบันเทคโนโลยีทางการแพทย์ก้าวหน้าและทันสมัยขึ้นมาก ทำให้การขูดมดลูกดังกล่าวทำให้ง่ายและปลอดภัยมากขึ้นกว่าเดิม

สำหรับปัญหาเรื่องของการตั้งครรภ์หลังจากการขูดมดลูกนั้น คุณสามารถตั้งครรภ์ใหม่ได้อย่างแน่นอน ยกเว้นเสียแต่เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้นมาจากการขูดมดลูกเท่านั้น แต่ถ้าคุณอยู่ในความดูแลของแพทย์เฉพาะทาง ที่มีความรู้ความชำนาญ และอยู่ในสถานบริการที่ได้มาตรฐานแล้ว ก็น่าจะหมดห่วงไปได้ในเรื่องภาวะแทรกซ้อน และอันตรายที่จะเกิดขึ้นจากการทำหัตถการดังกล่าว ที่มักพบเป็นปัญหานั้นส่วนใหญ่เกิดจากการดูแลที่ไม่ได้มาตรฐาน อย่างที่หลายๆ ท่านคงเคยได้เห็น หรือได้ยินข่าวอยู่เป็นประจำนั่นเองครับ

สำหรับคุณแม่บางท่านที่อาจเพิ่งผ่านการแท้งบุตรไปและได้รับการขูดมดลูก ก็หวังว่าจะสบายใจขึ้นนะครับ คุณสามารถตั้งครรภ์ใหม่ และได้ลูกที่สมบูรณ์แข็งแรงตามที่หวังไว้ในที่สุด ขอเป็นกำลังใจช่วยเต็มที่นะครับ


(update 27 ธันวาคม 2004)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 21 ฉบับที่ 249 ตุลาคม 2546 ]
 
 

URL Link : http://www.elib-online.com/doctors47/lady_lady002.html

 

     
   


[Home] [โรคเด็ก] [เสพสมให้สมอารมณ์หมาย] [คู่มือเลี้ยงลูก] [คลินิกเด็ก] [ผู้สูงวัย] [ครอบครัว] [คุมกำเนิด] [วัยรุ่น] [เบี่ยงเบน] [กฏหมาย] [สุขภาพจิต] [ผู้หญิง ผู้หญิง] [กามโรค]